Bijzondere reconstructie van 500 jaar oud Mexicaans beeldhandschrift

Open onderzoeksatelier in Museum Volkenkunde, Leiden

Van zondag 23 augustus t/m zondag 30 augustus kan het publiek van dichtbij meemaken hoe onderzoekers een pre-koloniale codex uit Meso-amerika reconstrueren. Ze kleuren live de pagina’s van de codex in met de verven die volgens hervonden recept zijn gemaakt. Het publiek kan ook zelf aan de slag met het maken van pigmentverf en vervolgens een codexafbeelding inkleuren.  Het project is een samenwerking tussen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), de Universiteit Leiden en wordt gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Fragment van een reconstructie van een Mexicaanse codex of beeldhandschrift.

Fragment van een reconstructie van een Mexicaanse codex of beeldhandschrift.

Wat:

Open onderzoeksatelier

Waar:

Museum Volkenkunde, Leiden

Wanneer:

Dagelijks van tussen 10.00-17.00 uur van zondag 23 augustus t/m zondag 30 augustus

Activiteit:

Ludo Snijders en Art Proaño Gaibor kleuren live de pagina’s van de codex in met de verven die volgens hervonden recept zijn gemaakt. Het publiek kan ook zelf aan de slag met het maken van anorganische pigmentverf en vervolgens een codexafbeelding inkleuren. Uiteraard is er gelegenheid om in gesprek te gaan met de wetenschappers.

Art Ness Proaño Gaibor (l) en Ludo Snijders (r) reconstrueren de codex.

Art Ness Proaño Gaibor (l) en Ludo Snijders (r) reconstrueren de codex.

Een codex is een beeldhandschrift. Veel van de codices zijn helaas verbrand bij de Spaanse kolonisatie van Midden-Amerika. Ook de kennis over het maakproces is grotendeels verloren gegaan. De originele codex is niet alleen zeldzaam maar ook zeer kwetsbaar. Wanneer zij één keer tentoongesteld wordt, zal ze onder invloed van het licht totaal vervagen. De reconstructie, waarbij een codex opnieuw gemaakt wordt volgens het oude procedé, kan helpen om te voorspellen hoe de schilderingen de tijd doorstaan en hoe deze beter bewaard kunnen worden voor de toekomst. Het open onderzoeksatelier is een voorproefje van een galerij-expositie over verschillende onderzoeksprojecten begin 2016 in Museum Volkenkunde.

Onderzoekers Art Ness Proaño Gaibor, chemisch kleuranalist bij de RCE, en Ludo Snijders, archeoloog van de Universiteit Leiden, combineerden hun kennis om het maakproces van de codices te achterhalen. Daarbij stonden de inzichten van archeologisch onderzoek naast de hightechapparatuur en de uitgebreide referentiecollectie van kleurstoffen van de RCE tot hun beschikking. De reconstructie van de codex is een manier om dit bijzondere erfgoed beter toegankelijk te maken voor het publiek.

Het project ‘Shedding light on endangered mutual heritage’ wordt gefinancierd door NWO via het onderzoeksprogramma Science4Arts en wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de Universiteit Leiden en Museum Volkenkunde. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft veel expertise over methodes voor het maken van reconstructies, waarbij als het ware in de huid van de maker gekropen wordt. Hiervoor worden bijvoorbeeld ook planten opnieuw opgekweekt en via oud procedé tot pigment bewerkt. De reconstructie biedt de mogelijkheid kleuren in een proefopstelling versneld te laten verouderen. Eerder werd al ervaring opgedaan met de schilderijen van Van Gogh in het Revigoproject.

Ludo Snijders is archeoloog bij de Faculteit Archeologie. Art Ness Proaño Gaibor is chemisch kleuranalist bij de RCE en onderzoeker bij het Rijksmuseum en Van Gogh Museum.

Laatst Gewijzigd: 20-08-2015